NHỮNG NGƯỜI TRONG CUỘC NHÌN NHẬN (PHẦN 1/2)
Tháng 5/2026, tại Cannes, Kling AI trình chiếu trailer phim điện ảnh 100% do AI tạo ra — một feature film có budget chỉ bằng 1/3 phim thường, dự kiến ra rạp trong năm. Cùng lúc đó, Sean Baker và Drew Daniels vẫn đang nhận giải thưởng cho ANORA — bộ phim quay trên KODAK 35mm với lens LOMO từ thời Liên Xô. Giữa hai cực này, hàng nghìn filmmaker trên các diễn đàn đang tranh luận: làm thế nào để sống sót trong 2026? Bài viết này không đứng về phía nào. Nó đặt các mảnh ghép cạnh nhau để thấy bức tranh toàn cảnh.
1. CHUYỆN GÌ ĐANG XẢY RA?
Cuối 2025, Tenfold Filmmaker phát hành tập 38 của Unfold Podcast với tựa đề “Filmmaking Is Changing FAST (Do THIS Before 2026)”. Trong 1 tiếng, Jason và Hwanjoe — hai chủ production company — chỉ ra ba lực lượng đang định hình lại ngành.
Thứ nhất: AI không còn là tương lai — nó là hiện tại. Kling 3.0 Omni, Sora, Veo 3 đã đủ chín để dùng trong production thực tế. Multi-shot storyboarding (6 cuts trong một lần generate), native audio, character consistency — AI không còn chỉ tạo clip 5 giây. Nó đã sẵn sàng cho pre-vis, concept art, và content sản xuất hàng loạt.
Thứ hai: nhu cầu content bùng nổ — cả cơ hội lẫn cạnh tranh. TikTok, Reels, Shorts tạo ra nhu cầu video chưa từng có. Doanh nghiệp nào cũng cần content: TVC, social, corporate. Nhưng đồng thời barrier thấp hơn đồng nghĩa cạnh tranh khốc liệt hơn.
Thứ ba: công nghệ quay phim rẻ hơn bao giờ hết. Blackmagic PYXIS 12K giá $5K, Sony FX3, DJI RS4 Pro — gear chất lượng cinema giờ trong tầm tay indie filmmaker. Nhưng gear rẻ không đồng nghĩa với dễ kiếm tiền.
Podcast kết luận: “Người biết kết hợp traditional skills + AI tools + business acumen sẽ thắng.” Luận điểm này nghe có vẻ hợp lý — nhưng trên thực tế, cộng đồng filmmaker phản ứng thế nào? Câu trả lời nằm ở các diễn đàn.
2. NGƯỜI TRONG CUỘC NÓI GÌ?
Podcast nói về lý thuyết. Các diễn đàn cho thấy thực tế phũ phàng. Cả bốn thread dưới đây đều xoay quanh một câu hỏi duy nhất mà podcast đặt ra — nhưng câu trả lời không đơn giản như “hãy reposition”.
2A. “ĐANG BỊ BÓC LỘT” — KHI REPOSITION KHÔNG PHẢI LỰA CHỌN
Diễn đàn videography đang sôi sục với thread “Being exploited as a corporate videographer — anyone else?” Một filmmaker kể về việc bị client vắt kiệt: làm quá sức, lương thấp, yêu cầu vô lý. Comments phản hồi theo ba hướng. Một là “ra đi, tìm client khác” — nhưng dễ nói hơn làm khi thị trường đầy người thất nghiệp. Hai là “đàm phán lại rate” — podcast khuyên vậy, nhưng vài comment chỉ ra: khi bạn không có đòn bẩy, đàm phán là ảo tưởng. Ba là “chấp nhận, đó là bản chất ngành” — bi quan nhưng thực tế.
Thread này cho thấy mặt tối của “reposition yourself”. Không phải ai cũng có lựa chọn reposition. Và đây là nơi AI càng làm vấn đề tồi tệ hơn: client thấy AI có thể làm video giá rẻ, họ càng ít muốn trả tiền cho người thật.
2B. “AI ĐÃ Ở ĐÂY” — NHƯNG CHƯA AI ĐỒNG Ý
Trên diễn đàn filmmaker, thread về Matthew McConaughey nói về AI thu hút hàng trăm comment. Ông nói: “It’s already here. Don’t deny it.” Hai phe chia làm hai. Phe ủng hộ cho rằng AI democratize filmmaking, cho phép indie filmmaker làm phim với budget nhỏ — trùng với luận điểm “AI là công cụ” của podcast. Phe phản đối cho rằng AI là vũ khí của studio lớn để cắt giảm nhân công — editor, VFX artist, sound designer mất việc. Một comment tiêu biểu: “McConaughey có thể nói thế vì ông ấy là ngôi sao. Còn tôi? Tôi là editor bị thay bằng AI.”
Thread thứ hai còn gay gắt hơn: “Stickman is better than generative AI”. Ý tưởng là hình vẽ que còn có hồn hơn AI-generated content. Comments tiêu biểu: “AI không thể tạo ra happy accidents trên set”, “cảm xúc thật không thể generate”, “AI chỉ giỏi bắt chước, không giỏi sáng tạo”. Nhưng comment được upvote nhiều nhất lại là: “Nói thế trong khi Kling đang chiếu phim ở Cannes là hơi phủ nhận thực tế.”
2C. “CÓ AI TRONG NGÀNH ĐANG ỔN KHÔNG?”
Thread cuối là một câu trả lời trực diện cho câu hỏi của podcast: “Is anyone in the TV/film industry doing well right now?” (diễn đàn filmmaker). Câu trả lời, không bất ngờ, là rất ít. Nhiều comment kể về việc bỏ phim trường, chuyển sang làm content cho corporate hoặc social media để kiếm sống. Một comment đau nhất: “I love making films. But I hate this industry.”
Bốn thread trên cho thấy một điều: podcast nói đúng về hướng đi — nhưng con đường đi thì đầy người thất nghiệp, kiệt sức, và hoài nghi.
(Còn tiếp Phần 2: Kling AI tại Cannes, ANORA và 35mm, và kết luận cho filmmaker 2026)
Bài viết được tổng hợp và phân tích bởi Hanoilens
Nguồn: Tenfold Filmmaker (Unfold Podcast EP.38), các diễn đàn, Kling AI, Kodak
Cập nhật: Tháng 6/2026
Screenshot
